40 χρόνια στην ΕΕ: Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η ένταξη της Ελλάδα στην ΕΟΚ το 1981 δεν ήταν αρχή μιας πολυετούς συμπόρευσης αλλά μόλις ένας ακόμη σταθμός στην ενταξιακή προσπάθεια της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, μια προσπάθεια που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο.

H μεταπολεμική δυτική Ευρώπη στέκονταν σταδιακά στα πόδια της στηριζόμενη σε ένα νέο εγχείρημα συνεργασίας και ενίσχυσης των οικονομιών της στο νέο περιβάλλον. Ήδη από το 1952 είχε συγκροτηθεί η Ευρωπαϊκή Άνθρακα και Χάλυβα, η Συνθήκη της Ρώμης το 1957 για τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας και η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα-Κοινή αγορά. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες συγχωνεύτηκαν το 1965 στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα που ονομάστηκε ΕΟΚ, ο πρόδρομος της ΕΕ.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το βλέμμα στη Νότια Ευρώπη

Ήδη από το 1965, η ΕΟΚ εξέταζε με ενδιαφέρον την διεύρυνση της στα νότια. Είχε προηγηθεί η συμφωνία σύνδεσης της Κοινότητας με την Ελλάδα το 1961, μια από τις πρώτες συμφωνίες σύνδεσης με τρίτη χώρα. Μάλιστα η συμφωνία σύνδεσης με την Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες, προέβλεπε τη δυνατότητα της χώρας για πλήρη ένταξη στην Κοινότητα. Η Ισπανία, η Πορτογαλία και Ελλάδα ήταν τα τρία κράτη που αναπτύσσονταν οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα αλλά η πολιτική τους κατάσταση δυσκόλευε τη διαδικασία.

Με την επικράτηση της χούντας των Συνταγματαρχών, στις 21 Απριλίου του 1967, τα δεδομένα άλλαξαν. Το Ευρωκοινοβούλιο, παρ’ όλο που δεν είχε επίσημο ρόλο στις ενταξιακές συνομιλίες εκείνη την περίοδο, επιδρούσε πολιτικά στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε ψήφισμά του το Ευρωκοινοβούλιο καλούσε σε ταχεία επάνοδο των δημοκρατικών διαδικασιών και μάλιστα ανέφερε ότι η ενταξιακή διαδικασία παγώνει έως ότου αποκατασταθεί το δημοκρατικό πολίτευμα.

Η στάση των ευρωβουλευτών προς την ελληνική δικτατορία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τότε, όπως και σήμερα σε μεγάλο βαθμό, εμφανίζονταν ως θεματοφύλακας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών. Γι’ αυτόν το λόγο, με αυτό το ψήφισμα, οι ευρωβουλευτές ανέστειλαν και τις δραστηριότητες της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής μεταξύ Ελλήνων βουλευτών και ευρωβουλευτών, που είχε συγκροτηθεί για την διαδικασία ένταξης. Βέβαια τα μέρη της συμφωνίας σύνδεσης που περιείχαν ειδικές υποχρεώσεις, συγκεκριμένα στους τομείς του εμπορίου και των τελωνειακών δασμών παρέμεναν ενεργά και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η μεγάλη στροφή μετά το 74′

Με
την αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής
δημοκρατίας στη χώρα επανεκκίνησαν
απευθείας και οι διαπραγματεύσεις για
την ενταξιακή πορεία της χώρας. Ορίστηκε
εισηγητής ευρωβουλευτής, ο οποίος θα
ετοίμαζε έκθεση για την Ελλάδα θα
αναλάμβανε μαζί με τις αρμόδιες επιτροπές
το πλαίσιο των συζητήσεων για την σύνδεση
Ελλάδας και Κοινότητας. Οι ευρωβουλευτές
σημείωναν όμως ότι η μεταβατική κυβέρνηση
του Κων/ίνου Καραμανλή δεν είχε λάβει
πραγματική εντολή και
ότι έπρεπε να προκύψει από ελεύθερες
εκλογές.

Μετά
τις εκλογές του Νοεμβρίου το 1974, οι
συζητήσεις διεξάγονταν πλέον σε άλλη
βάση. Το Ευρωκοινοβούλιο εξέφρασε άμεσα
την ικανοποίησή του για την «αποφασιστικότητα
που επέδειξε η Ελλάδα» να επανέλθει
στις δημοκρατικές διαδικασίες σε τόσο
σύντομο χρονικό διάστημα, γεγονός που
επιβεβαίωνε τη θέληση της ελληνικής
πλευράς για ένταξη, όπως ανέφεραν οι
ευρωβουλευτές.

Στα μέσα Ιουνίου του 1975 η Ελλάδα υπέβαλλε την αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρακολουθούσε στενά τα ελληνικά πράγματα. Ο καθοριστικός ρόλος του θεσμού εκφράστηκε πάντως στο γεγονός ότι επέμεινε να πιέζει και την Επιτροπή και το Συμβούλιο να παραμείνει η Ελλάδα ψηλά στην ατζέντα των προτεραιοτήτων. Ακολουθούσαν επίσης η Πορτογαλία και η Ισπανία, οι οποίες ακολουθούσαν πολιτικούς βίους περίπου παράλληλους με την Ελλάδα.

Με τη σφραγίδα του Ευρωκοινοβουλίου

Η Συνθήκη προσχώρησης της Ελλάδας υπεγράφη από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στα τέλη Μαΐου του 1979 και τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 1981. Σε αυτήν την ιστορική περίσταση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλωσόρισε τους πρώτους 24 Έλληνες Ευρωβουλευτές στην αίθουσα της ολομέλειας στο Στρασβούργο και έβαλε τη σφραγίδα του σαν όργανο σε μια σημαντική πολιτική εξέλιξη τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη συνολικά.

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Start typing and press Enter to search